Dijital dönüşüm yol haritanızı uzman ekibimizle hazırlamak ister misiniz? Sektörde 18 Yıllık deneyime sahip uzman kadromuz ile tüm Dijital Dönüşüm projeleriniz için çözüm üretebiliriz.
Danışmanlık
KOBİ’ler için doğru yedekleme, verilerin en az üç kopyasının, iki farklı ortamda ve bir kopyası işletmenin dışında tutulması (3-2-1 kuralı) ve bu yedeklerden geri dönüşün düzenli olarak test edilmesidir. İşletmelerin çoğunda yedekleme “kuruldu ve unutuldu” bir iştir; sorun, ancak yedeğe ihtiyaç duyulduğu gün ortaya çıkar. Bu yazıda neyi, ne sıklıkla ve nereye yedeklemeniz gerektiğini, fidye yazılımlarının yedekleme anlayışını nasıl değiştirdiğini ve Logo gibi ERP veritabanlarında dikkat edilmesi gerekenleri ele alıyoruz.
Sahada en sık gördüğümüz yedekleme düzeni, sunucuya ya da muhasebe bilgisayarına sürekli takılı duran bir harici disktir. Bu düzenin üç temel zayıflığı vardır:
3-2-1 kuralı, verinin 3 kopyasının (asıl veri + 2 yedek), 2 farklı ortamda (örneğin NAS cihazı ve bulut) ve 1 kopyanın işletme dışında tutulmasıdır. Bu düzen, tek bir arıza ya da olayın tüm kopyaları aynı anda yok etmesini engeller.
Fidye yazılımlarının yaygınlaşmasıyla bu kural genişletildi ve 3-2-1-1-0 olarak da anılır: ek olarak 1 kopyanın çevrimdışı ya da değiştirilemez (immutable) olması ve geri dönüş testlerinde 0 hata çıkması hedeflenir. Değiştirilemez yedek, belirlenen süre dolmadan silinemeyen ya da üzerine yazılamayan yedektir; saldırgan sisteme yönetici olarak girse bile bu kopyayı bozamaz.
| Kopya | Örnek ortam | Neye karşı korur? |
|---|---|---|
| Asıl veri | Sunucu / bilgisayar | — |
| Yerel yedek | NAS veya ayrı yedekleme diski | Disk arızası, yanlışlıkla silme; hızlı geri dönüş |
| Dış yedek | Bulut depolama veya başka bir lokasyon | Yangın, hırsızlık, bina kaynaklı olaylar |
| Çevrimdışı / değiştirilemez | Değiştirilemez bulut kopyası veya döngüsel sökülen disk | Fidye yazılımı, kötü niyetli silme |
Yasal saklama süreleri de yedekleme planını etkiler: Vergi Usul Kanunu defter ve belgelerin 5 yıl, Türk Ticaret Kanunu ise ticari defter ve belgelerin 10 yıl saklanmasını öngörür. Bu süreler boyunca kayıtlara erişebilmek, uzun dönemli (arşiv) yedeklerin de planlanmasını gerektirir.
Logo ürünleri verilerini Microsoft SQL Server veritabanında tutar. SQL Server çalışırken veritabanı dosyalarını (MDF/LDF) sıradan bir dosya gibi kopyalamak tutarsız, açılamayan bir yedek üretebilir. Doğru yöntem, SQL Server’ın kendi yedekleme özelliğiyle ya da veritabanını tanıyan bir yedekleme yazılımıyla yedek almaktır. Yoğun çalışan işletmelerde günde bir tam yedeğe ek olarak gün içinde işlem günlüğü (log) yedekleri alınarak olası kayıp birkaç saatten birkaç dakikaya indirilebilir. Fındık sezonu veya yıl sonu gibi yoğun dönemlerde yedekleme sıklığını artırmak ayrıca değerlendirilmelidir.
Yedekleme sıklığını belirlemek için sorulacak soru şudur: “En fazla kaç saatlik veriyi yeniden girmeyi göze alabiliriz?” Günde yüzlerce fatura ve irsaliye kesen bir işletme için bu süre birkaç saat olabilir; haftada birkaç belge işleyen bir ofis için bir gün yeterli olabilir. İkinci soru ise “Sistemler en geç ne kadar sürede tekrar çalışmalı?” sorusudur. Yalnızca buluttan geri dönüş, büyük veride saatler hatta günler sürebilir; hızlı geri dönüş için yerel bir kopyanın bulunması bu yüzden önemlidir.
Yedeklemenin amacı yedek almak değil, gerektiğinde geri dönebilmektir. En az üç ayda bir, yedekten rastgele seçilen bir klasörün ve ERP veritabanının ayrı bir ortama geri yüklenip açılması, gerçek bir olay anında sürpriz yaşanmasını önler. Test sonucu ve süresi kayıt altına alınmalıdır; bu kayıt aynı zamanda KVKK kapsamındaki teknik tedbirlerin uygulandığının da bir göstergesidir.
Yedekleme düzeninizin genel BT sağlığınız içindeki yerini görmek için 15 maddelik BT altyapı kontrol listemizi de uygulayabilirsiniz.
Dış kopya olarak çok değerlidir ama tek başına genellikle yeterli değildir. Büyük verinin buluttan geri yüklenmesi uzun sürebilir; hızlı geri dönüş için yerel bir kopya, fidye yazılımına karşı ise değiştirilemez bir kopya önerilir.
Disk sürekli bilgisayara bağlıysa fidye yazılımına karşı koruma sağlamaz. Döngüsel olarak sökülüp binadan uzakta saklanan diskler ise uygun bir çevrimdışı kopya olabilir; ancak bu düzenin aksatılmadan uygulanması gerekir.
Microsoft hizmetin sürekliliğini sağlar, ancak yanlışlıkla ya da kötü niyetle silinen verilerin uzun süreli geri getirilmesi sizin sorumluluğunuzdadır. Kritik posta kutuları için ayrı bir yedekleme çözümü önerilir.
Veri miktarına ve mevcut donanıma göre değişir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde kurulum ve ilk tam yedek genellikle birkaç gün içinde tamamlanır; sonrasında düzenli izleme ve geri dönüş testleriyle sürdürülür.
Hizmet kapsamımız için Bilgi İşlem Destek ve Kurumsal Bakım Anlaşması sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Yedeklerinizin gerçekten geri dönülebilir olup olmadığından emin değilseniz, mevcut düzeninizi inceleyip 3-2-1 kuralına uygun bir yedekleme planı hazırlayabiliriz. OGTOPRO, Ordu ve Giresun’daki işletmelere yedekleme kurulumu, izleme ve düzenli geri dönüş testi hizmeti veriyor.
Çerez Kullanımı
Sitemizin çalışması için zorunlu çerezler kullanıyoruz. Ziyaret istatistikleri ve reklam ölçümü için ise yalnızca onay vermeniz halinde analitik ve pazarlama çerezleri kullanılır. Ayrıntılar için Gizlilik Politikası sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sorunuz mu var?
